EKWIPUNEK WOJSKA POLSKIEGO

LORNETKA

Lornetka polowa produkcji krajowej miała powiększenie sześciokrotne (6x30) z polem widzenia 150 tysięcznych = 8 24. Na prawej soczewce posiadała podziałkę w formie krzyża , poziome ramię z podziałką co 5 tysięcznych, pionowe co 2 tysięczne. Cyfry oznaczone co 10 tysięcznych. Lornetka  posiadała skórzany pasek nośny i skórzaną osłonę soczewek górnych. Lornetkę noszono w futerale skórzanym , który był malowany na kolor brązowy  lub ciemnobrązowy. od środka futerał był wyłożony suknem lub filcem, miał zamykane wieczko i pasek nośny przymocowany do boków. Z tyłu futerału była przymocowana duża skórzana szlufka, do zawieszania go na pasie głównym po prawej stronie.

 MAPNIK

Wykonany  ze skóry barwy naturalnej , posiadał zapinaną na dwie zatrzaski metalowe górną klapę. Jeden otwierany bok zapinany był na dwie metalowe zatrzaski nabite na skórzane paski. U góry od tyłu dwa metalowe kółka do przypinania karabińczyków dwuczęściowego pasa nośnego. Od środka umocowany na jednej ścianie celuloid i kieszeń na mapę.

BUSOLA KIERUNKOWA "Bisarda" wzór 1932

Brak danych

busola BISARDA wz.32 widoki z góry,dołu i z boku ... busola BISARDA wz.32 widok z góry, dołu i wewnątrz ...

KABURA SKÓRZANA DO PISTOLETU VIS

Kabura do pistoletu VIS wykonana była w całości ze skóry barwy naturalnej , miała dopinaną dwuczęściową szelkę nośną i dodatkową szufladkę skórzaną do zawieszania kabury na pasie głównym. Klapa kabury miała naszyty pasek z dziurkami , który przechodząc przez - naszytą pośrodku kabury - szlufkę i metalowy bolec pod nią, zamykał klapę kabury. Z przodu kabura miała naszyte wąskie ucho na wycior, z tyłu mieszkowate rozcięcie zapinane na mały pasek i bolec. Z drugiej, wewnętrznej strony kabury, u góry , były przyszyte na skórzanych uchwytach metalowe pierścienie, na które zakładano karabińczyki pasa nośnego. Wewnątzr kabury znajdowały się dwie kieszenie na zapasowe magazynki. W 10 BK kabury noszono na pasie z lewej strony.
VIS i kabura - kolekcja Mariusza VIS-kabura - kolekcja Mariusza VIS i kabura do niego - kolekcja Mariusza

GWIZDEK SYGNAŁOWY

Gwizdek sygnałowy powinien byc wykonany ze stopu o składzie chemicznym: cyny (Sn) - 65%, ołowiu (Pb) - 15%, antymonu (Sb) - 20 %, z dopuszczlną domieszką innej stali nie przekraczającej jednak 1%. Kółko miało być wykonane z drutu mosiężnego o średnicy 2 mm , a terlik (kulka) z kory korkowej pierwszej jakości. Wymiary gwizdka: długość - 49 mm, szerokość - 18 mm, wysokość - 20 mm.

ŁADOWNICE SKÓRZANE

potrójna ładownica Wykonane ze skóry barwy naturalnej, trzykomorowe, w każdej komorze zapinanej od góry na skórzane wieczko z paskiem mieściły się 2 łódki po 5 naboi. Pasek do wieczka zapinany był pod ładownicą na mosiężny bolec. Z tyłu ładownica miała dwa skórzane przymocowane u góry nitem pionowe wsuwki do zawieszania ładownic na pasie głównym. Pomiędzy wsuwkami przyszyte było na skórzanym uchu prostokątne metalowe okienko do podwieszania na szelkach skórzanych. Okienko było wykonane ze stalowego drutu grubości około 3 mm. Żołnierze patroli telefonicznych mieli tylko jedną potrójną ładownicę, zawieszaną na pasie po lewej stronie.

OFICERSKA TORBA POLOWA

W użyciu były dwa typy oficerskich toreb polowych, A i B (patrz. plansze) , różniących się zamknięciem i wyposażeniem wewnętrznym. Oficerska torba polowa , wykonana ze skóry barwy naturalnej bądź malowanej na brązowo, posiadała dużą zamykaną klapę i dopinany dwuczęściowy pasek nośny. W środku torba podzielona była na dwie przegrody, z zewnątrz pod klapą  miała uchwyt na busolę i przegrody, u dołu metalowe oczko do zapinania. W torbie noszono: złożone mapy, bloczki meldunkowe, dziennik działań, ołówki i kredki, papier, kalkę, węgiel kreślarski, krzywomierz, linję, busolę wz.32, szkło powiększające, zapałki, przyrządy do ostrzenia ołówka i kredek oraz latarkę elektryczną. Bez względu na typ torby ich wyposażenie było identyczne. Torby polowe używali również podoficerowie zawodowi i inni, którym się należały.

oficerska torba polowa typ "A"

oficerksa torba polowa typ "B"

Oficerska torba polowa typu A posiadała wewnątrz dodatkową przegrodę na mały skórzany mapnik o wymiarach 24,5 x 18 cm. Mapnik był zapinany górą na klapkę i dwie metalowe zatrzaski. Przód mapnika był wykelementy polskiego ekwipunku - ładownice, bagnet wz.24, łódki z nabojami 7,92 mm, granat obronny, saperka w pokrowcu, i pudełko z łódką amunicyjną ...onany z przezroczystego celuloidu w żółtawym odcieniu. Z tyłu mapnika u góry przymocowano nitami skórzane uszy z metalowymi kółkami do przypinania paska nośnego. pasek nośny wykonany był skóry barwy naturalnej w wymiarach 85 x 1 cm i posiadał na obu końcach metalowe karabińczyki. Wewnątrz  mapnika znajdowała się skórzana wkładka o wymiarach 15 x 13 cm z uchwytami na dwa ołówki i trzy kredki oraz z kieszonkami na cyrkiel, gumkę do mazania i temperówkę (lub scyzoryk). U dołu wkładki , pod uchwytami przyszyto jednostronnie skórzany pasek podtrzymujący ołówki i kredki. Wkładkę wykonano ze skóry malowanej  na kolor brązowy , a jej tył podszyto płótnem lnianym w kolorze jasnobrązowym.

ŁADOWNICE BREZENTOWE DO Rkm wz.28

Ładowniładownice do rkm Browningce brezentowe na magazynki do rkm wz.28 Browning były dwukomorowe. W każdej z komór mieściły się dwa magazynki 20-nabojowe. Każda komora zapinana na oddzielne wieczko z brezentowym paskiem zakończonym metalową blaszką przynitowaną do paska. Na przodzie ładownicy pośrodku była przynitowana metalowa blaszka z okienkiem. narożniki poszczególnych komór wzmocniono (ale nie zawsze) metalowymi narożami przynitowanymi do brezentu. Z tyłu na poszczególnej komorze ładownicy przynitowana na stałe brezentowa przesuwka na pas główny , a u góry, pośrodku komór , przymocowane metalowe okienko do podwieszania ładownicy na szelkach.

ŁOPATKA PIECHOTY

Łopatkę piechoty (tzw. saperkę) wykonano z blachy stalowej grubości około 2-3 mm o wymiarach 15 x 20 cm. Łopatka miała po jednej stronie przynitowany, stalowy uchwyt na trzonek , z drugiej "użytkowej" strony lekko ścięta "w szpic". Długość całej łopatki i trzonka wynosiła około 65-68 cm. Do noszenia łopatki piechoty służył skórzany , ramkowy pokrowiec. Na dole pokrowiec miał przynitowane paski skórzane, krótki z klamerką, dłuższy z otworami przy końcu. Góra pokrowca miała również skórzany pasek z klamerką do przypinania na pasie głównym. Charakterysztyczne jest to że saperka posiada pięć nitów - powojenne saperki są najczęściej 3 nitowe (mowa tylko o tych z pięciokątnym ostrzem). Saperki były sygnowane w kilku miejscach, te które spotkałem posaiadały sygnatury na trzonku, i na ostrzu. Produkowała je m.in. fabryka MARS.

Saperka polska zrobiona przez fabrykę MARS - kolekcja Pawła Winnickiego

MENAŻKA wzór 1923/31

Menażka wykonana z blachy ocynkowanej, dwuczęsciowa, malowana była z zewnątrz na kolor ochronny, miała kształt "nerki". Składała się z kociołka z pałąkiem i rondelka z rączką. Kociołek miał pojemność 1,5 litra, rondelek 0,6 litra. Całkowity ciężąr menażki wynosił 700 gram. Menażki posiadają bicia od spodu - na mojej znajduję się sygnatura "SILESIA 39" w owalu.

polska menażka wz. 1923/31 (kolekcja autora)

Sygnatura huty Silesia na spodzie menażki (kolekcja autora)...

 CHLEBAK BREZENTOWY

Używane były dwa typy chlebaka: starszy wzór 1926 (mniejszy) i nowy wzór 1933 (większy). W chlebaku należało noszono poza chlebem  manierkę oraz woreczek lniany z niezbędnikiem (łyżką i widelcem) oraz kubek metalowy (kto miał), ręcznik, mydło, sól w woreczku, papierosy w metalowym pudełku oraz 4 granaty ( 2 obronne i 2 zaczepne). Chlebaki noszono po prawej stronie i nieco z tyłu. Pasek nośny zakładano przez lewę ramię na prawy bok.
  • Chlebak wzór 1926 noszono na pasie głównym lub na długim przypinanym pasku nośnym. Chlebak jest bardzo podobny do niemieckiego - różni się praktycznie kilkoma detalami. Pasek nośny wykonany z brezentu miał regulowaną długość i zakończony był metalowymi karabińczykami. Karabińczyki zakładano na metalowe oczka przymocowane u góry chlebaka przy końcach. Obok wszyć metalowych oczek , od środka byly przynitowane na krótkich pasach metalowe haki do zawieszania chlebaka na pasie głównym.  Chlebak posiada wewnętrzną przegrodę.Spotkane przeze mnie egzemplarze były na ogól bogato stemplowane - najwięcej stempli znajduję się na spodniej stronie klapy głównej. Zdarzają się także stemple na pasie. 

 

chlebak polski wz.26 - widok pasa i górnej częsci chlebaka (zbiory autora)

  • Chlebak wzór 1933 wykonany był z tkaniny lnianej, miał u góry trzy klamerki z metalowymi hakami (boczne klamerki miały nad hakami metalowe oczka), przymocowanymi do chlebaka na 3 brezentowych paskach.Haki służyły do podwieszania na pasie głównym, natomiast do oczek przypinano za pomocą karabińczyków brezentowy pasek nośny. W środku chlebaka naszyto na tylnej ścianie dwie kieszenie. 

chlebak nowego typu - wz.33chlebak starego typu- wz.26

polski chlebak wz.33

MANIERKA ALUMINIOWA WZÓR 1931

Manierka miała pojemność 1 litra , była gładka , wklęsła po jednej stronie zamykana u góry nakrętką z korkiem. Nakrętka była przymocowana do manierki za pomocą łańcuszka, uchwyt łańcuszka znajdował się przy szyjce manierki. Manierkę dopinano an chlebaku za pomocą stalowego karabińczyka przymocowanego do skórzanego noszaka, noszak posiadał również długi skórzany przypinany pasek do noszenia manierki przez ramięna prawy bok. Większośc posiada sygnatury "F.W.A.B 193...", "M.S.WOJSK. INT. 46" oraz nr. patentu "PAT.No. 26727"

PLECAK TYPU NORWESKIEGO

Plecak był wykonany z brezentu i zapinany na klapę i pasek. Od góry plecak był ściągany mocną linką , przechodzącą przez metalowe otwory umieszczone na podwiniętym zakończeniu plecaka. Na przodzie plecaka naszyte dwie brezentowe kieszenie zamykane na klapy. Do klap przyszyte były skórzane paski z dziurkami. Na środku plecaka nad kieszeniami i na kieszeniach przymocowane metalowe jednotrzpieniowe klamerki do zapinania. Pod spodem plecaka naszyte dwie mniejsze kieszenie zapinane na klapy. Na klapie plecaka oraz na jego bokach przyszyte skórzane przesuwki do mocowanie na plecaku zrolowanego koca lub płaszcza. Szelki przy plecaku, przyszyte z jednej strony na stałe, miały na końcach dziurki. U dołu plecaka , w rogach przyszyto metalowe klamerki doprzypinania szelek.

 KUBEK ŻOŁNIERSKI

W roku 1923 opracowany został pierwszy typ kubka żołnierskiego. Kubek wykonano z blachy żelaznej ocynkowanej o przekroju owalnym. na bocznej ściance kubka umocowano uchwyty wykonane ze stalowego drutu. Kubek był ciężki a uchwyty często się urywały. W roku 1931 wprowadzony został nowy typ kubka. Był znacznie lżejszy od poprzedniego i nieco inaczej rozwiązany technicznie. Wykonano go ze znacznie cieńszej blachy żelaznej. Miał pojemność 0,3 l i ważył 105 gramów. Kubek od strony zewnętrznej pomalowano farbą ochronną. Produkowano je m.in. w hucie IDEAL.

 

polski kubek żołnierski ... produkcji huty IDEAL (zbiory autora)

NIEZBĘDNIK ŻOŁNIERSKI

Niezbędnik żołnierski wykonano z aluminium. Składał się z łyżki i widelca, zespolonych przy końcach uchwytów nitem. Wgłębienie widelca wchodziło we wgłebienie łyżki. Niezbędnik noszono w płóciennym woreczku w chlebaku.

polski niezbędnik wojskowy ...(zbiory autora)

TORNISTER WZÓR 1935
Tornister żołnierski wzór 1935 wykonany był z tkaniny lnianej, impregnowanej solami miedzi. Był pojemny , lekki, z szerokimi szelkami, jednokomorowy wewnątrz. Na tornistrze mocowano 3 trokami zrolowany koc lub płaszcz, a na klapie  2 trokami menażkę. W tornistrze umieszczano wszystkie przedmioty drobnego wyposażenia: zapasowe onuce, bieliznę, chustki do nosa, sznurowadła, oliwarkę, sznur do czyszczenia broni, przybory do czyszczenia obuwia oraz ubrania, przybory do szycia itp. Plecaki produkowane były w kilku wzorach i różniły się niewielkimi detalami. Były bogato ostemplowane - szczególnie pod klapą główną. Ściany boczne plecaków usztywniane były dodatkowymi deszczułkami. Plecaki z lat 50-tych są niemal identyczne z modelem przedwojennym - różnią się praktycznie  tylko jedną kieszonką doszytą pod klapą główną plecaka.

plecak wz.35 z przytroczoną menażką wz.31

 MASKA PRZECIWGAZOWA R.S.C.

Część twarzowa maski p-gaz. R.S.C. wykonana była z płótna podwójnego , miała bakielitowe okulary, a u dołu metalową, nagwintowaną końcówkę do przykręcania metalowego okrągłego pochłaniacza. Z tyłu części twarzowej przymocowane były regularne , brezentowe paski do mocowania na głowie. Do przenoszenia używano blaszanych , okrągłych pojemników z takimż wieczkiem , pojemniki miały  u góry przynitowane metalowe uszy do zakładania, parcianego paska nośnego. Pojemnik na maskę noszono przez prawę ramię na lewy bok. Puszki spotykane były w dwóch wersjach w krótkiej i w długiej. Wersja krótka puszki wzorowana jest na francuskim odpowiedniku, natomiast "długa" puszka zotała opracowana już w Polsce. W skład kompletu wchodziło:
  • maska p-gaz (część twarzowa i pochłaniacz)
  • puszka (w niej instrukcji obsługi, dodatkowe szkiełka)
  • zasypka antyparowa

maska p-gaz. R.S.C.

MASKA PRZECIWGAZOWA W.S.R. wzór 1932

Część twarzowa maski przeciwgazowej wz. 32 wykonana z impregnowanego materiału koloru khaki miała nieco inaczej mocowane okulary i była wyposażona w pochłaniacz połączony z maską za pomocą gumowej rury łączącej. Również ten wzór maski podtrzymywały na głowie użytkownika gumowe, o regulowanej długości paski. Do maski była przymocowana płócienna taśma , przy pomocy której można było zawieścić maskę na szyi. Maskę noszono w torbie brezentowej zamykanej klapą, do której z tyłu u góry był przyszyty brezentowy , pasek nośny o regulowanej długości. W środku torba miała przegrodę na pochłaniacz. Na dnie przegrody wykonano drucianą podporę. Maskę noszono przez prawę ramię na lewy bok. Ten wzór maski produkowany był w kilku wersjach w zależności od stopnia żołnierza i jego funkcji - były maski dla oficerów,szeregowych itp. Wersje masek rożniły się także długościami rury (długa i krótka) oraz torbami.
polska maska p-gaz W.S.R. wz 32 polska maska p-gaz W.S.R. wz 32 - dodatkowo widać torbę na maskę ... maska p-gaz W.S.R. wz.32 - kolekcja Bogdana Ciska
PAS SZEREGOWYCH wz.31

Pas skórzany szeregowych wykonany ze skóry blankowj barwy naturalnej był zapinany na jednotrzpieniową sprzączkę. Razem ze sprzączką przyszyta była na stałe skórzana przesuwka, a na pas nałożona druga, luźna. Pas wykonany był w dwoch rozmiarach o długości 110 i 120 cm, szerekości 4,5 cm. Przy końcu paa 8 okragłych otworów, ostatni w odległości 10 cm od zakończenia pasa. Pas powojenny  wz.52 jest niemal identyczny z modelem przedwojennym. Wz.31  najczęściej posiada sygnaturę wytwórcy w okolicach klamry.

Pas szeregowych wz.31 wytwórni "A.Stefański" z Poznania (zbiory autora)

Copyright: Bolek Rosiński 2001, Łódź. Wszelkie prawa zastrzeżone !!!